دانلود<تحقیق شهر تهران و اكوسيستم طبيعي آن جهت اوقات فراغت>

تهران اكوسيستم طبيعي , تحقیق در مورد تهران اكوسيستم طبيعي , دانلود تحقیق تهران اكوسيستم طبيعي , دانلود رایگان تحقیق تهران اكوسيستم طبيعي , پروژه تهران اكوسيستم طبيعي , مقاله تهران اكوسيستم طبيعي , مقاله در مورد تهران اكوسيستم طبيعي , پروژه در ,,, تحقیق شهر تهران و اكوسيستم طبيعي آن جهت اوقات فراغت با سلام و درود خدمت خدمت شما پژوهشگر عزیز در این مطلب از سایت فایل با عنوان تحقیق شهر تهران و اكوسيستم طبيعي آن جهت اوقات فراغت. هم اکنون آماده دریافت می باشد برای مشاهده جزئیات فایل به ادامه مطلب مراجعه نمایید .


بخشی از متن تحقیق:

فصل اول :
مقدمه
افزايش
امكانات مادي، كاهش زمان كار روزانه ، افزايش تعطيلات هفتگي و سالانه ،
پيدايش سالهايي در دوران جواني كه فرد با فقدان و يا كمي مسئوليت روبروست و
در مجموع توجه بشر به زمان فراغت به عنوان بخشي جدي از دوران زندگي ، اين
پديده را در جايگاهي قرار داده است كه بي توجهي به آن علاوه بر ايجاد
ضايعات و آسيب هاي اجتماعي ، موجبات نارضايتي جامعه را نيز فراهم خواهد
نمود . افزايش اوقات فراغت از 3 سال در جامعه كشاورزي به 12 سال در جامعه
صنعتي و حتي 19 سال در جامعه فراصنعتي در طول عمر يك نسل امروزي نسبت به
سادگي بتوان از آن چشم پوشيد. تأثير بهره بردادري مطلوب از اين بخش از
زندگي ، در پرورش انسان و رشد و شكوفايي شخصيت وي و در نهايت تكامل جامعه
به حدي است كه برخي تمدن جديد را « تمدن فراغت » ناميده اند. ( ساورخاني ،
1370 ، 764 )
در شهرهاي بزرگ تراكم بالاي ساختمان ، كمبود و قيمت بالاي
زماني ، مانعي بر سر راه ايجاد اماكن ورزشي ، تفريحي و گردشگري براي رفع
نياز ساكنين شهر مي باشد . از اينرو توجه به زمينهاي حاشيه شهر و حتي مناطق
خوش آب و هواي حومه شهرها به عنوان روشي جايگزين ، مورد توجه قرار گرفته
است . در ايران خلأ قدرت اداري موجود در اين زمينه يكي از موانع اساسي
پرداختن به اين امر است . بدين معني كه شهرداريها خود را در چارچوب محدوده
قانوني شهر موظف و مكلف به برنامه ريزي مي بينند و فراتر از آن را در خارج
از حيطه مسئوليتي خويش مي دانند . ازدحام جمعيت در ايام تعطيل در پاركها و
فضاهاي تفريحي داخل شهر و نيز خروج صدها هزار نفر از ساكنين در تعطيلات
پايان هفته به حومه هاي شهر و پناهگيري در دامان طبيعت نمودهايي است از
كمبود امكانات تفريحي شهر و نيز خستگي از دغدغه هاي زندگي شهري كه لزوم
توجه به امكانات تفريحي شهري را اشعار مي دارند .
شهر تهران به صورتي
شگفت آور تمام مراحل تحول و توسعه شهري را در طول كمتر از نيم قرن از سر
گذرانيده و اينك به يكي از بيست كلان شهر پر مسأله جهان تبديل شده است .
محدوه‌
تهران قديم تا شصت سال پيش فقط چهار درصد از سطح تهران امروزي را دارا
بوده است . رشد و توسعه اين شهر تا جنگ جهاني دوم بطور آرام و يكنواخت بوده
اما توسعه آن بعد از جنگ سرعت بيشتري گرفته و در سال 1354 به حدود 12
برابر افزايش يافته در حاليكه توسعه آن در سراسر دوره قاجاريه فقط چهار
برابر بوده است . در روند اين تحول سريع و ناموزون ، چشم انداز جغرافيايي و
خاستگاه طبيعي تهارن با تغييرات ويرانگر و انواع عدم تعادل روبرو گرديده
است . گسترش خزندة شهر به دامنه هاي كوهستاني البرز و دشتهاي سرسبز جنوبي و
ادغام صدها روستا و هكتارها باغ و مزرعه در پيكر آن ، تمام حيات شهروندان
را به مخاطره افكنده است .
در گذشته آلودگيهاي زيست محيطي تهران بسيار
محدود بوده بطوريكه از سده هشتم تا سده سيزدهم تهران بقدري مشجر و سر سبز
بوده كه آن را به باغ گلزار و چنارستان و همچنين به بهشت پريان توصيف كرده
اند .
در سه دهه اخير به علت گسترش بي رويه تهران بيش از 300 هكتار از
اراضي كشاورزي داخل محدوده 5 ساله و 2000 هكتار از اراضي محدوده 25 ساله
به مصارف ساختمان هاي شهري رسيده است .
با توجه به شرايط حساس زيست
محيطي و كالبدي تهران از يك سو ، و نيازهاي روز افزون اجتماعي و فرهنگي
مردم به فضاهاي باز شهري از سوي ديگر ، ضرورت بازنگري ، سازماندهي و نظام
بخشي به اين فضاها ، روز به روز بيشتر احساس مي شود . بنابراين لازم است كه
در چارچوب برنامه ها و طرح هاي كلان شهر تهران ، برنامه ريزي براي فضاهاي
باز و سبز ، به عنوان يك بخش مستقل در برنامه ريزي شهري ، مدنظر قرار گيرد و
راهبردهاي نوين و مناسب براي آن ارائه گردد .
با توجه به وضعيت
اكولوژيكي منطقه ، خشكي اقليم ، گرد و غبار كويري ، فشردگي بافتهاي مسكوني و
ميزان زياد آلودگي هوا و صدا ، ضروري است كه برنامه هاي مربوط به توسعه
فضاي سبز ، نه فقط به صورت توسعه سطوح سبز پراكنده در داخل شهر ، بلكه به
عنوان يك نظام هماهنگ متشكل از انواع فضاهاي باز و سبز درون شهري ، حاشيه
شهري و برون شهري توسعه و انتظام پيدا كند .
پهنه جغرافيايي تهران با
قرار گرفتن ميان سلسله جبال البرز و دشت كوير از يك طرف ، دو رودخانه بزرگ
كرج و جاجرود از طرف ديگر ، از تنوع محيطي و اقليمي ويژه اي برخوردار است .

دامنه هاي سرسبز و دره هاي پر آب كوهستانهاي شمالي تهران از چنان
ارزشهاي طبيعي، جاذبه هاي محيطي و چشم اندازهاي بديع برخوردار است كه
بايستي به عنوان ذخائر طبيعي و ثروت ملي براي حال آينده مورد حفاظت و احياء
قرار گيرد . دره هاي شمالي تهران مانند سوهانك ، دارآباد ، دربند ، دركه ،
فرحزاد و كن ، از دير باز به عنوان تنفس گاه شهر و بستر تماس مردم با
طبيعت مورد استفاده بوده است . اما متأسفانه در طول چند دهه گذشته دامنه
هاي البرز به نحو شتابناك مورد هجوم ساخت و سازهاي بي رويه و تجاوز
سوداگرانه قرار گرفته است . خوشبختانه در سالهاي اخير ، همراه با تحول
ديدگاهها در برنامه ريزي و مديريت شهري در تهران و با توجه به رشد آگاهي
زيست محيطي مردم ، انديشه ها و تصميمات مربوط به ايجاد پيوند ميان شهر و
طبيعت و ساماندهي دره هاي شمال تهران قوت گرفته است . طرح « سازماندهي و
طراحي شهري محور تفريحي فرحزاد » نيز به همين منظور در دست تهيه قرار گرفته
است .

1 ـ 1 ـ اوقات فراغت
اوقات فراعت
دلپذيرترين اوقات آدمي است . بخشي از عمر او كه از آن خود اوست . ساعاتي
فارغ از كار روزانه و رنج ايام كه مصرف آن چيزي مي كند كه خود مي خواهد ،
خود بر مي گزيند و اگر عاملي بيرون از او دخالت نكند ، به رضا و رغبت دل
مي گذراند . اين لحظات براي عالمان دقايق تعمق ، براي هنرمندان زمان پديد
آوردن و براي بي فكران و بي هنران ملال آورترين اوقات است . از اينروست كه
اين اوقات براي عده اي بارور و شوق انگيز و براي عده اي مفسده انگيزترين
اوقات است . زمان عظيمي كه يك سوي آن بارو كردن عمر و زندگي و سوي ديگر
آن ضايع شدن و هدر رفتن لحظه هاي شيرين و زود گذر است . اوقات فراغت
نزديكترين پيوند را با زندگي معنوي و فرهنگ دارد . اوقاتي كه به ميل و
اختيار در راه آموختن ، آفريدن ، ساختن ، پژوهش ، تربيت ، مشاركتهاي
داوطلبانه اجتماعي ، خدمات رايگان انساني ، گسترش افقهاي فكري و در بسياري
از عرصه هاي ديگر زندگي صرف مي شود ، تبعاً ارتباط آن با حيات معنوي و
فرهنگي جامع تنگاتنگ است . ( عمران ، ؟ 1 ، 3 )
تفريح مجموعة اشتغالاتي
است كه فرد كاملاً با رضايت خاطر براي استراحت يا كسب انرژي ، توسعة
آگاهانه يا فراگيري غير انتفاعي و مشاركت اجتماعي داوطلبانه ، بعد از رهايي
از الزامات شغلي ، خانوادگي و اجتماعي به آن مي پردازد ، اوقات فراغت مدت
زماني است كه كار شخصي به عهده انسان نبوده و فرد در آن به فعاليتهاي
دلخواه خود مي پردازد كه اين موجب پرورش استعداد ، شكوفايي شخصيت و
برآوردن نيازهاي جسمي و روحي و اجتماعي مي گردد . ( شهابي ، 1366 ، 7 ، 8 )

• فراغت مدت زماني است كه فرد به استراحت براي رفع خستگي ، به
تفريح براي رفع كسالت و دلتنگي و به فعاليتهاي انتخابي براي رشد و توسعه
ظرفيتهاي جسم و روح خود مي پردازد . ( اردلان ، ؟ ، 38 )
• فراغت
زمان فروخته نشده اي كه متعلق به فرد است ، زمانيكه فرد به ميل خود از آن
استفاده مي كند ؛ فراغت نوعي رهايي از وظايف اجتماعي است .
• فراغت فضاي توسعه انساني است و به انساني كردن كار منتهي خواهد شد. (ماركس )

نظريات مرتبط با فراغت
به طور كلي در رابطه با پيدايش فراغت و گرايش انسان به آن سه نظريه عنوان مي شود :
-
اولين نظريه مباني تفريح را مذهب مي داند . « دوركيم » و « جين هاريس »
را مي توان از طرفداران اين نظريه نام برد . بطور كلي اين نظريه حاكي از
اين است كه تفريح بصورت نمايش و رقص و آواز ، از مذهب سرچشمه گرفته و نوعي
رفتار اجتماعي است كه در ايجاد وحدت ميان اعضاي يك گروه و يا قبيله نقش
بزرگي را ايفا مي كند .
- دومين نظريه ، نظريه غريزي بازي و تفريح
است . از طرفداران اين نظريه مي توان « جيمز بالدوين « …. ويليام مك دوگان »
و « كارل گروس » را نام برد . گروس در كتاب « بازي و بشر » معتقد است كه
بازي انسان مانند بازي حيوانات از يك نياز فطري سرچشمه مي گيرد و وظيفة
اصلي بازي در سنين كودكي آماده سازي طفل براي بزرگسالي است .
- و
بالاخره سومين نظريه ، نظريه مبني بر استراحت و كسب لذت است . « اسپنسر »
در اين خصوص علتي گرايش انسان به تفريح را رها شدن از نيروهاي اضافي مي
داند .
« مورتين لازواروس » روانشناس آلماني ، عامل تفريح را نياز بشر
به استراحت و جبران خستگي بيان مي كند . لازم به ذكر است كه افرادي مثل «
گروس » در مورد پيدايش تفريح و بازي نظري بنيامين دارند ، يعني ضمن قبول
نظريه مربوط به غريزي بودن تفريح ، فرضيه استراحت و رهايي از مسئوليت ها و
كسب لذت را نيز قبول دارند . ( حميد و نتايج ، 1380 )

اهداف گذران فراغت
اوقات
آزاد هر شخص متعلق به خود اوست و خود مي داند كه چگونه از آنها و در چه
كارهايي استفاده كند . آنچه ميان اين اوقات مشترك است ، همين آزادي فرد در
رسيدن به امور دلخواه است و بالتبع نتيجة آن راحتي خيال و امنيت ، استراحت و
آرامش ، تنوع و دوري از تكرار ، خلاقيت و در مجموع فرصتي براي روح تشنة
انسان است براي تفكر مجدد با نگاهي محيط بر وجود خود .
هر چه زندگي
شهري ريشه دارتر باشد ، مشكلات ناشي از آن بيشتر و عميق تر است . چنانچه
كشورهاي اروپايي و آمريكايي ، با اين بحران از سالها قبل مواجه بوده اند و
هم اكنون تفريح و آسايش شهروندان از اركان اساسي برنامه ريزيهاي كلان آنها
بشمار مي رود .
حال اگر به انسان به ديده موجودي بنگريم كه نبايد زير
چرخ دنده هاي تمدن خرد شود ، بايد به تمايلات و خواسته هاي روحي و جسمي او
در زماني كه فارغ از وظايف معيشتي و زيستي خود مي باشد ، اجازه بروز داد .
در حقيقت همتي كه فرد در زندگي مصروف مي دارد بايد در اين ساعت شكوفا شود ،
تفكر با ارزش او در اين زمان صورت پذيرد و بتواند به امور دلخواه خود
بپردازد .
• تفريح و وقت آزاد كه ديروز امكانات يك طبقه ويژه بودند ،
امروز بصورت حق همگاني درآمده است . مفهوم تفريح در اجتماعي تغييرات زيادي
يافته است . تحليل وقت آزاد با همة پيچيدگيش ما را وادار مي كند آن را در
زمينه هاي زير بررسي كنيم :
• زمان وقت آزاد
• نوع فعاليت
• روش تفريح
در وراء اين سه حالت تفريح ، سه پديده مشترك و هم معني وجود دارند : تفريح ، آزادي و حق انتخاب .
انسان
آگاهانه يا ناآگاهانه انتخاب مي كند و وقت هاي آزاد خود را طوري معين مي
كند تا براي اعصابش كه در اثر فعاليتهاي اجباري زندگي روزانه ، كار ازدحام و
خستگي ناشي از فشردگي بي حد محيط زندگي شهري آرامش دهنده بوده و باعث
تعادل فيزيكي ـ رواني گردد . جفر دومازيه ( jaffre Damazedier ) سه عامل
اصلي وقت آزاد را مشخص مي كند :
• رفع خستگي : با استراحت
• سرگرمي : با تغيير
• انبساط خاطر : با تفريح
1
ـ رفع خستگي : در وقت آزاد براي رهايي از خستگي شامل : استراحت ، سكوت ،
بيكاري ، مشغوليات بدون هدف معين و اعمال بدون اجبار عيني .
2 ـ سرگرمي : براي رهايي از دلتنگي براي دوري از محل كار شامل : رفتن به مسافرت ، تغيير محيط ، جستجو و يا حتي تصورات ذهني .
3
ـ انبساط خاطر : براي رهايي از خستگي فكري و يكنواختي روزانه و در نتيجه
پرورش جسم و روان و شكوفايي شخصيت و فرهنگ انساني . ( كانديليس ، ؟ )

ويژگيهاي فعاليتهاي فراغتي
اوقات
فراغت را مي توان زماني دانست كه فرد در آن به فعاليتها و اشتغالاتي مي
پردازد كه به ميل خود به منظور استراحت ، تفريح ، سرگرمي ، افزايش معلومات و
يا توسعه مهارتها برگزيده است .
امروزه فراغت به عنوان اصلي كه جاي مشخصي در اوقات شهروندان پيدا كرده داراي اهميت زيادي است و داراي ويژگيهاي ذيل مي باشد :
• رها بودن از وظايف رسمي
• هدف جهت مادي نداشتن
• نشاط و شادماني
• پاسخگويي به نيازهاي فردي ( سازمان مشاور فني و مهندسي شهرداري تهران ، …. 16 )
چهار ويژگي اصلي فراغت از نظر دو مازيه عبارتند از :
• رهايي از وظيفه
• جهت نگرفتن
• سرگرم كردن
• تأثير شخصيت ( دومازيه ، 1352 ، 12 )‌
مقاصد فراغت را مي توان به هفت دسته تقسم نمود :
1 ـ استراحت و تجديد قوا
2 ـ بازي و تفريح
3 ـ كسب اطلاع و تكميل معلومات شخصي
4 ـ پرورش و شكوفايي شخصيت
5 ـ نشست و برخاست با همگنان
6 ـ كار خلاق و ايجاد آثار
7 ـ طلب رهايي از ماديات زندگي و گريز از توهم
اوقات فراغت به گفته آلتان (Altan) داراي كاركردهاي مثبت زير است :
• تأمين سلامت روحي و جسمي افراد و جامعه
• شناخت محيط و طبيعت و كسب تجربه هاي آموزشي
• توسعه هنرهاي زيبا
• بالا بردن ظرفيت كاري افراد ، پس از يك دوره استراحت و تمديد اعصاب
• توسعه روابط ميان جوامع ( حسين زاده ، ميكائيلي ، 1379 )

كار دلخواه و آزاد در وقت آزاد
كار
دلخواه يعني فعاليتي كه انسان با ميل شخصي و فارغ از وظايف شغلي ، تعهدات
خانوادگي و نيازهاي شخصي اوليه مثل : خواب ، خوراك و حمام و بطور كلي هر
كاري كه با آزاداي دروني و ميل قلبي و باطني انجام مي دهد . اين فعاليت
سطوح مختلف دارد و از آفرينشهاي علمي و هنري تا كارهاي ضد اجتماعي را در بر
مي گيرد : اوج آن فعاليت دانشمند ، هنرمند ، نويسنده و يا فيلسوفي است كه
بنا بر نياز دورني اش به تحقيق و آفرينش دست مي زند . پس از آن فعاليتهايي
مثل كتاب خواندن ، رفتن به سينما ، تماشاي فوتبال و يا بازي كردن قرار مي
گيرد و در پايين اين طيف ، فراغت منفي و ناسالم است مانند تبهكاري اجتماعي ،
اعتياد ، بزهكاري و تشكيل باندها و گروههاي ضد اجتماعي .
• فراغت ناب : آفرينش و خلاقيت هنري و فكري و جستجوگري .
• تفريح : استراحت ، نشاط و تجديد قوا
• سرگرمي : رفع ملال و گذران وقت
• فراغت منفي : پديد هاي ضد اجتماعي و بزهكاري
از
آنجا كه گذران فراغت در فضا اتفاق مي افتد ( خصوصاً فراغت پويا ) با
برنامه ريزي فضايي ارتباطي نزديك دارد . هر نوع فعاليت فراغتي مانند تماشاي
تلويزيون در خانه ، رفتن به پارك ، قدم زدن ، دوچرخه سواري و بازديد آثار
تاريخي به فضا مربوط مي شود . بنابراين يكي از معيارهاي طبقه بندي فراغت ،
سلسله مراتب فضايي آن است . فراغت از نظر مكاني به سه بخش عمده تقسيم مي
شود :
• گذران فراغت در محيط خانه
• گذران فراغت در محيط شهر و روستا
• گذران فراغت در عرصه كشور و بين المللي
گذران
فراغت در خانه يا جنبه فردي دارد . مثل شنيدن موسيقي ، تماشاي تلويزيون ،
مطالعه و استراحت ؛ يا جنبه گروهي ، مانند ديدار و گفتگو با دوستان ،
بازيهاي خانوادگي ، مطالعه دسته جمعي و كار توليد جمعي . در عرصه دوم يعني
محيط شهر ، گذران فراغت يا در فضاي بسته اتفاق مي افتد كه براي فعاليت شخصي
در نظر گرفته شده اند . مثل سينما ، تئاتر ، نمايشگاه ، موزه ، سالنهاي
ورزشي ، كتابخانه و فرهنگ سرا كه بيشتر متناسب با فعاليت غيرفعال است ، يا
در فضاهاي باز كه بيشتر با فراغت فعال سر و كار دارد مثل رفتن به پارك ،
قدم زدن ، دوچرخه سواري ، ورزش در مكانهاي باز ، بازديد از فضاهاي شهري ،
حضور در هفته بازارها و غيره . سرانجام فضاهاي گذران فراغت ، عرصه بيرون
شهر را در بر مي گيرد و با مفهوم ديگري به نام گردشگري يا توريسم ( داخلي و
خارجي ) ارتباط مي يابد . ( مهدي زاده ، 1379 )
فراغت و تفريح در دين
«
هيچوقت فارغ و بيكار منشين ، وقت خود را ضايع مساز ، وقت غنيمت است . تا
وقت و فرصت باقي است آن را تلف ننموده و تكامل در تو وجود نداشته باشد ،
همين كه از كار فارغ شدي به كار ديگري مشغول شو و در كارهاي ميل و رغبت و
توكل تو به خداوند تعالي باشد . »
پيامبر اكرم ( ص ) همواره در جهت رشد استعداد ها و پرورش جسم و روح تشويق مي نمودند :
« تفريح كنيد ، بازي كنيد ، زيرا دوست ندارم در دين شما خشونتي ديده شود . »
ايشان
فرموده اند : « بهترين سرگرمي مؤمن شناست و به فرزندان خود نيز شنا و
تيراندازي بياموزيد . » همچنين هشدار داده اند كه قدر نعمتهاي صحت و فراغت
را بدانند و در آنها كفران روا مدارند تا مغبون نگردند . از طرفي آن حضرت
عنايت داشتند كه برخي كارهاي فراغت كه هرزگي و ابتذال را به دنبال داشته
باشند نه تنها موجب اسراف و تبذير در نعمتها و كفران آن مي گردد ، بلكه فرد
را به انحرافات و بزهكاريها سوق داده باعث ايجاد مشكلات اجتماعي مي گردد ؛
به علاوه عدم توجه به امور تربيتي و اجتماعي و سهل انگاري در چگونگي گذران
اوقات فراغت مردم بويژه جوانان و نوجوانان و محرومين و معلولين ، به تحليل
تدريجي و استهلاك توان و استعداد آنها و صرف انرژي در راههاي ناصواب منجر
مي شود كه در صورت وجود مشكلات بيولوژيكي ، فردي ، اجتماعي ، اقتصادي و
فرهنگي ممكن است به بروز معلوليتهاي ثانويه ، ايجاد بي تفاويتها ، يأس ،
مرگ زودرس ، ناسازگاريها ، انحرافات و بزهكاري گردد . ( شهابي ، 1366 ، 1
تا 3 )

ابعاد اقتصادي گذران فراغت
يك تلقي
اشتباه فراغت را موضوعي تفنني و هزينه بر مي داند بايد اصلاح شود . امروزه
در تمام دنيا به اين نتيجه رسيده اند كه فراغت يكي از نيازهاي اساسي و
اوليه زيستي است . تمام فعاليتهاي اقتصادي از نياز شروع مي شود و نياز به
كالا ، اساس توليد ، توزيع و مصرف است :
بنابراين مردم اگر براي رفع
نيازهاي خود ، كالايي متناسب ببينند به راحتي حاضرند هزينه اش را بپردازند .
ايجاد تسهيلات فراغتي را نبايد صرفاً سرمايه گذاري بخش عمومي بدون برگشت
دانست . اولاً در اينجا برگشت سرمايه منفعتي اجتماعي است و به رشد روحي و
افزايش توان ملي كمك مي كند ؛ ثانياً مي تواند منشأ اشتغال و توليد باشد و
درآمد ايجاد كند . از طرف ديگر تجربه جهاني نشانگر اين است كه برنامه ريزي
گذران فراغت حتماً نياز به سرمايه گذاريهاي كلان و عيب ندارد ، آگاهي
اوقات با كارهاي ساده و با استفاده ساده و با استفاده از فضاهاي مرده و
تأسيسات و تجهيزات فرسوده نيز مي توان فضاهاي فراغتي مطلوب ايجاد كرد .
فضاهاي قديمي و فرسوده شهر مي توانند از چند نظر جذاب باشند :
• يادآور تاريخ و هويت آن مكان هستند .
• با بازسازي مختصر مي توانند فضاي شهري را از نظر بصري زيبا كنند . ( مهدي زاده ، 1379 )

تأثيرات عدم برنامه ريزي فراغت
«
زيباترين چيزي كه مي توان تجربه كرد ، چيزي است مرموز ، چنين چيزي سر چشمه
هنر راستين و علم است . كسي كه با چنين احساسي ناآشناست ، كسي كه نمي
تواند دمي فارغ از خويشتن به عالمي مرموز خيره شود ، كسي است كه در وجود
خود چيزي بيش از يك مرده ندارد و چشم بينايي و بسته است . » ( آلبرت
انيشتين ، ؟ )
بازي براي كودكان و نوجوانان يعني ابراز شوق از اينكه در
وقت دلخواه و در مكان دلخواه كشفياتي انجام دهند . بازي در حد اعلاي خود
نوعي پژوهش است . تمدن جديد در بازي طبيعي كودكان است برده است . آنچه براي
كودكان در حول و حوش منزلشان جاذبه داشت از ميان رفته است و بيشتر
مخفيگاههاي مرموز كه بازي را براي كودكن فريبنده مي ساخت جارو شده اند .
غالباً
فراموش مي كنند كه در جهان خشن و مدرن امروزي ، بازيهاي قايم باشك و ديدن
چيزهاي زيبا ، همانقدر براي كودكان در حال رشد لازم است كه هوا و غذا .
دكتر
فنينگ ( fanning ) در مطالعه اي كه دربارة خانواده هاي آپارتمان نشين
آلمان در سال 1967 انجام داده ، ثابت كرد كه تعداد بيماران رواني و
ناراحتيهاي ريوي در بين آنها سه برابر خانواده هايي است كه در خانه هاي
حياط دار زندگي مي كنند و هر چه ارتفاع آپارتمان بيشتر باشد ، بيداد بيماري
رواني بيشتر خواهد بود . حال در ميان كودكان زير 10 سال ميزان بيماري رقم
بزرگتري را نشان مي دهد كه حاكي از تأثير مخرب تر بر روي اطفال است . خلاصه
اينكه اگر از خردسالان فرصت بازي ، مخاطره جويي و دوستيابي در فضاي آزاد
سلب شود ، رشد عواطف متوقف خواهد شد و اين يعني عمارتي كه از بن خراب شده
است . ( هودسن ، 1347 )‌
در جامعه شهري امروز كه زندگي اكثر خانواده ها
در توده هاي جمعي و مسكوني ( آپارتمانها و برجها ) مي باشد ، اثرات نامطلوب
روحي و جسمي روي تمام افراد خانواده مشهود است و اين تأثيرات مخرب روي
كودكان ، خانمهاي خانه دار و سالخوردگان بيشتر است . بيشترين تأثير روي
خردسالان و كودكان است كه شخصيتشان چون روحي سفيد در حال شكل گيري است و
نياز به تحرك و جنب و جوش و بازي و ارتباط با همسالان ، حضور در طبيعت و
كنجكاوي و جستجو دارند تا ذهنشان پرورش يافته ، شخصيتشان شكوفا گردد و به
رشد جسماني آنها كمك شود . بنابراين يكي از مؤثرترين راه حلها براي زندگي
متراكم در آپارتمانها و برجها ، برنامه ريزي تفريح ، بازي و سرگرمي آنها در
مقاطع مختلف زماني است ؛ يعني تخصيص فضاهاي امن و در كنترل والدين در دل
طبيعت و با تنوع و گونه گوني تا اين نياز كودكان برآورده شود .
تقسيم بندي وقت آزاد
اوقات فر اغت را مي توان از چند نظر بررسي كرد :

از نظر زماني : مي تواند شامل بخشي از روز ، پس از پايان كار و اشتغال
روزانه ، بخشي از روزهاي هفته ، تعطيلات آخر هفته ، بخشي از تعطيلات موردي و
مناسبتهاي پراكنده در روزهاي سال ، بخشي از تعطيلات ساليانه بصورت چند
هفته پيوسته يا ناپيوسته .
• از نظر مكاني : در محيط خصوصي خانه ، خارج از خانه و در فضاهاي بسته ( كلوپها ، سينماها ، پاركها و زمينهاي بازي .

مسائل اجتماعي ـ اقتصادي : با توجه به وضعيت فعاليت ( فعال ، غير فعال ،
شاغل ، غير شاغل ، خانه دار ، محصل و …. ) و با توجه به گروههاي عمده شغلي ،
سطح سواد و شرايط جنسي و سني .
• چگونگي فعاليت : گذران فراغت فعال
( ورزشي ، مذهبي ، هنري ـ آموزشي ، تفريحي ، راهنمايي و گردش ) و گذران
فراغت غير فعال ( مطالعه ، سرگرميهاي سمعي ـ بصري ، هنرها و سرگرميهاي
خانگي ) . ( سازمان مشاور فني و مهندسي شهرداري تهران ، 16 تا 19 )

فراغت از نظر سني : هدف همه انسانها از زيستن رسيدن به كيفيت و دلخواه
خود از زندگي يا سعادت است كه با فراغت تعريف مي شود . همه انسانها با اين
موضوع درگير هستند و به همين دليل نيازهاي فراغتي بسيار متنوع است . از
كودك خردسال تا سالخوردگان همگي احتياج دارند وقتشان را بصورت دلخواه و
معنادار بگذرانند . كودكان ، زمان و مردان در سنين مختلف نيازهاي فراغتي
ويژه اي دارند كه بايد به آنها پاسخ داده شود و عدم ارضاي آنها مترادف با
احساس نگون بختي است ...


این تحقیق با فرمت word قابل ویرایش در اختیار شما قرار می‌گیرد.
تعداد صفحات تحقیق: 268